De boodschap blijft dezelfde: de rol van finance in de digitale transformatie is cruciaal

Digitale disruptie, … een nieuw normaal waar we allemaal mee worden geconfronteerd. Ook de CFO en zijn/haar team! Veel finance-departementen experimenteren volop met nieuwe technologieën. Maar een schaalbare, allesomvattende verandering? Die zien we nog niet.

En toch komt die shift in hoge snelheid onze richting uit. Technologie zal een enorme impact hebben op de manier waarop finance zich organiseert. Maar wat komt er nu concreet op ons af? We richten onze blik op de Crunch Time rapporten van Deloitte, en gaan van de voorspellingen omtrent de finance functie in 2018, over de realiteit in het huidige 2021 naar de verwachtingen voor 2025.





1. De finance factory

In 2018 waren we ervan overtuigd dat transacties contactloos zouden verlopen naarmate automatisering en blockchain dieper zouden doordringen in financial operations. Eind 2021 zien we dat we op de goede weg zijn, maar dat een gebrek aan gestandaardiseerde processen en investeringen in data-architectuur de automatisering vertragen. Finance verlegt echter wel stilaan de focus richting complexere processen.


Terwijl weinig finance functies effectief een handenvrije back-office hebben in 2025, zullen alledaagse taken telkens eenvoudiger te automatiseren zijn via ERP, cloud- en andere systemen waardoor finance ook tijd en ruimte zal krijgen om automatisering onder te brengen in planning, forecasting, en activiteiten die meer toegevoegde waarde hebben. De finance factory zal zich dan ook steeds meer focussen op het gebruik van big data, analyses, en predictive modeling om business-strategiën en -beslissingen te infomeren.


2. De rol van finance

Onze voorspelling was dat als finance operations grotendeels geautomatiseerd zal zijn, finance zijn zakelijke inzichten en service sterk zal kunnen verbeteren. De vaardigheden van financiële professionals zouden drastisch veranderd zijn naarmate nieuwe combinaties van technologie en menselijke arbeidskrachten op de werkplek te vinden zouden zijn. Echter, tijdens de pandemie zagen we vooral dat wendbaarheid en aanpassingsvermogen de winnaars onderscheidde van de verliezers. Finance teams traden op de voorgrond, anderen bleven op de achtergrond. Hoe dan ook verwachten CFO’s dat finance in de toekomst klaar zal zijn voor meerdere scenario’s. Het zal de luxe niet hebben om slechts één strategie uit te zetten en slechts één pad te bewandelen zonder rekening te houden met de wereld rondom zich.


De mogelijkheid om verschillende scenario’s te ontwikkelen en de planning en budgetten daarop af te stemmen, wordt cruciaal. Dat is heel anders dan het traditioneel vrijwel rechtlijnig extrapoleren van historische trends naar volgende periode toe. Eigenlijk helpt dat niet wezenlijk om de onderneming zich maximaal te laten ontwikkelen. Om betere planning en beslissingen mogelijk te maken, zal technologie de komende jaren finance helpen onzekerheid goed te beheersen. Real-time informatie zal dichter bij de realiteit liggen en business-analyses zullen deels automatisch worden gerealiseerd.


3. Financiële cycli

Finance zou real-time gaan. Aldus de voorspelling uit 2018. Periodieke rapportage zou niet langer de drive zijn voor operations en het nemen van beslissingen, als dat ooit al het geval was. Vandaag zien we dat bedrijven de moeite hebben gedaan om het closingproces te versnellen, maar dat het hoogstens nog altijd een maandelijks proces is met sleutelinformatie alleen bereikbaar op dat moment. Real-time rapportering gebaseerd op continuous accounting, waar alles real-time wordt geboekt, heeft minder tractie gekregen. Wel brengen cloud-gebaseerde ERP-systemen met in-memory computing ons steeds dichter bij die realiteit.


De vraag naar off-cycle rapportering zal blijven toenemen. Echter, we zien een groter onderscheid ontstaan tussen de puur boekhoudkundige rapporteringen enerzijds en de inzichten gericht op businessprestaties anderzijds. Real-time boekhoudkundige rapportering biedt in de meeste gevallen geen echte toegevoegde waarde. Snel en correct rapporteren rond maandeinde blijft de boodschap.


Voor managementrapportering zien we wel belangrijke verschuivingen. We zien een opmars van doorgedreven analyses die digitaal en dynamisch aangeboden worden. Een belangrijke trend die we nu al al toegepast zien is dat dashboards patronen in de transactionele data gebruiken om concrete verbeterinitiatieven voor te stellen. Bijvoorbeeld, technologie kan perfect werkkapitaal analyseren, daarin patronen herkennen en de verbeteracties voorstellen met de grootste impact.


4. Zelfbediening

In 2018 zagen we selfservice als de norm. En daar voelden finance professionals zich wellicht ongemakkelijk bij. De business zou de basis finance-vragen meteen beantwoord zien op hun smartphone, en na verloop van tijd, zouden digitale agenten deze proactief aanleveren. Spreadsheets worden dan volledig vervangen door visuele, rijke informatie die intuïtief toegankelijk en makkelijk te gebruiken is. Vandaag geven veel bedrijven al toegang tot statistische rapporteren op de smartphone, maar de aanvraag ervan kan je nog niet op maat verkrijgen. Het is niet mogelijk om eenvoudigweg te vragen: Hoe kan ik mijn marges in Europa verhogen, en meteen inzichten ontvangen? En die inzichten krijg je al bijna zeker niet proactief. Je moet je door een zee aan steeds ruimere informatie begeven om te bepalen wat er echt toe doet.


De toekomst van selfservice gaat niet over het downloaden van ingeblikte rapporten. Belangrijker is dat je inzichten worden aangeleverd die voor jouw rol belangrijk zijn, op een gepersonaliseerde manier. Push-technologie laat toe om je notificaties te sturen met enkel datgene waar je een interventie moet doen, bijvoorbeeld actie ondernemen in geval van onverwachte prestaties. Bovendien is het essentieel dat alles een pak intuïtiever wordt gemaakt. Je kan het vergelijken met banking apps op je smartphone, die zijn intuïtief, je hebt geen training nodig en je maakt geen fouten. Bovendien verschaffen ze niet alleen inzichten. We kunnen er ook transacties mee uitvoeren.


5. Bedrijfsmodellen

Nieuwe modellen voor servicelevering zouden ontstaan naarmate robots en algoritmen zich bij een meer divers financieel personeelsbestand voegden. Denk aan de integratie van freelancers bijvoorbeeld. Bedrijven zouden de voordelen van automatisering gaan beoordelen ten opzichte van onshore en offshore operaties. Maar de begindagen van COVID-19 onderstreepten de voordelen van het hebben van een verspreid personeelsbestand uitgerust met efficiënte, collaborerende tools en duidelijk gedefinieerde processen. Het benadrukte eveneens de cruciale rol van databeveiliging wanneer mensen op afstand werken. Op dit moment hebben veel bedrijven het moeilijk om snelle groei op te vangen door het bestaand aantal FTE’s en een tekort aan nieuwe krachten die open finance-posities kunnen opvangen via de traditionele rekruteringskanalen.


Met een wijdverspreid team zal finance in de toekomst nog meer toegang hebben tot globale en gespecialiseerde talentenpoules die steeds meer virtueel samenwerken. Het zal veel meer gebruik maken van on-demand arbeidskrachten zoals freelancers. Opnieuw is technologie een belangrijk middel, in het bijzonder cloud toepassingen en tools die samenwerking vrijwel naadloos doen verlopen.


6. Enterprise resource planning

Onze predictie in 2018 kaderde de komst van financiële applicaties en microdiensten die de traditionele ERP uitdaagden. Hoewel ERP-ontwikkelaars verder bouwden aan geavanceerde technologie, kon het de competitie niet weerhouden. Vandaag zien we dat ERP-systemen inderdaad zichzelf hebben versterkt en de competitie aangaan met gespecialiseerde applicaties en microdiensten. Die bevinden zich vooral in de cloud-gebaseerde toepassingen die gebruiksvriendelijke interfaces aanbieden aan niet financiële medewerkers. De grote spelers doen zo meermaals per jaar updates waarbij ze eveneens cognitieve functionaliteiten als AI, machine learning en robotics aanbieden.


Grote ERP’s zullen blijvend geavanceerde oplossingen aanbieden die meer gepersonaliseerde interacties mogelijk maken en die toegang geven tot een pak data. ERP’s worden dan ook vooral cloud-based. Dat biedt enorm veel mogelijkheden en laat toe om de typisch operationele back-office functie van ERP’s in te zetten tot in de front-office als drivers van betere ervaringen en verbeterede ondernemingswaarde. De ene technologie concurreert niet zozeer met de andere. In tegendeel, ze versterken mekaar als ze samen worden toegepast en vaak ook tegen een veel lagere kostprijs.


7. Gegevens

De wildgroei aan API's zou de datastandaardisatie stimuleren, maar net niet genoeg. Bedrijven zouden nog steeds moeite hebben om hun datapuin op te ruimen. Goede data vraagt procesmatige en organisatorische veranderingen. Terwijl bijna iedereen moppert over data, zijn er slechts weinigen met een oplossing gekomen. Vermijd een ERP het probleem? Zijn de databronnen het oorzakelijk probleem? Het antwoord is niet eenvoudig.


Een sterk databeleid is essentieel. Maar dat is vaak waar het schoentje wringt. Organisaties zijn vaak heel erg procesmatig opgebouwd, rond stappen en acties die in een bepaalde volgorde moeten worden uitgevoerd. Maar het proces is eigenlijk alleen maar een vehikel dat data vervoert. De werkelijke waarde voor een bedrijf zit niet zozeer in het proces maar in de beschikbare data. Net zoals andere functies, lijdt finance heel erg onder die ondergewaardeerde rol van data die geleid heeft tot slechte data. Dat bemoeilijkt innovatie heel erg. Dat vormt ook een heel grote mentale hindernis voor finance organisaties om te innoveren. Wij zetten daarom graag in op een data-centric en ook talent-led finance model waarbij mensen, data en technologie hand in hand werken.


8. Personeel en werkplek

In 2018 voorspelden we dat werknemers nieuwe dingen op nieuwe manieren zouden doen, iets wat sommige CFO's een ongemakkelijk gevoel kon geven. Nieuwe finance talent models impliceerden dat data scientists de focus van finance zou richten op business-gerichte analyses. Omdat vandaag disruptieve gebeurtenissen de inkomstenmodellen op losse schroeven zet, accelereert de nood aan verandering in de bedrijfswereld. Dit creëerde een heuse oorlog om toptalenten.


Finance-organisaties hebben nog steeds nood aan traditionele technische finance en accounting skills. Toch hebben ze telkens meer nood aan mensen met operationele en technologische capaciteiten. Heel belangrijk zijn ook de bruggenbouwers die de verbanden in de bredere organisatie goed begrijpen, relaties opbouwen en brede impact mogelijk maken.


Het is geen eenvoudige zaak om deze diverse groep aan talenten aan te trekken en goed te integreren. Alles begint bij een duidelijk visie van de waarde die finance kan toevoegen in een sterk veranderende wereld.