Waarom is de cloud zo belangrijk voor de CFO?


Cloud computing is niet langer het verhaal van IT. Het is een business-verhaal dat een sterke impact heeft op de rol van de CFO. Deloitte-experts Thomas Kessler, Yves Rombauts en Johan Van Grieken duiden de evolutie en benadrukken het belang van cloud-innovatie om de slaagkracht van het bedrijf in de toekomst te garanderen.






De tijd dat de cloud een puur technisch concept was, ligt achter ons. “Cloud is een ‘buzz-woord’ geworden dat vandaag heel ruim wordt gebruikt”, zegt Thomas Kessler. “Als we vandaag specifiek over de cloud spreken dan hebben we het voornamelijk over de drie hyperscalers Amazon (AWS), Microsoft (Azure) en Google. Dit zijn zowel IaaS-bedrijven (infrastructure as a service) als PaaS-bedrijven (platform as a service). Daarnaast zijn er vele spelers die hun oplossing als SaaS (software as a service) aanbieden.”


In cloud computing zien we een evolutie van cloud 1.0, over 2.0 tot 3.0. “Die zijn en blijven allemaal relevant”, duidt Kessler. “1.0 betekent het vervangen van de huidige IT-infrastructuur (de rekencapaciteit, de opslag en het netwerk) door een infrastructuur in de cloud. 2.0 is het dataverhaal. Hoe haal ik intelligence uit data? Hier duiken begrippen als AI (artificial intelligence), big data en machine learning op. 3.0 is de evolutie waarin we vandaag navigeren en duidt op business-innovatie. Meer bepaald de digitale transformatie via de cloud en het gebruikmaken van SaaS, IaaS en PaaS om deze innovaties te accelereren. De cloud is daarom niet langer een IT-verhaal, maar wel een business-verhaal.”


De impact voor de CFO


Zowel 1.0 als 3.0, de twee uitersten binnen cloud computing, kennen een belangrijke impact op de CFO. Kessler duidt de voornaamste troeven voor beide:


1.0


1) “De shift van CAPEX naar OPEX. In een on premise-wereld schrijf je de IT-infrastructuur af op vijf jaar. Nu transformeren we naar een wereld van pay as you go. Je betaalt per minuut. En dat is OPEX. Dit heeft niet alleen een impact op de interne budgetteringscyclus, maar ook richting externen. De shareholders zien immers een plotse shift in de jaarrekening van CAPEX naar OPEX door die cloud shift. Dat is niet negatief, integendeel, maar het is een verhaal dat je goed moet kunnen duiden als CFO.”

2) “De verhoogde transparantie van IT-kosten. Servers worden van oudsher gebruikt door verschillende departementen en het is niet duidelijk wie voor de bouw of de koeling ervan betaalt. In de cloud is er een heel duidelijke manier om middelen te alloceren en te bekijken wie ze gebruikt in de business. Je krijgt kostentransparantie, wat wil zeggen dat je intern chargeback of showback kan implementeren. Dat betekent dat de eindgebruiker verantwoordelijk wordt voor de kost. De CFO kan de eindgebruiker heel directe incentives geven om controle te krijgen op die kosten.”

3) “Het is essentieel om een cloud FinOps (finance operations) op te zetten voor een continue kostenoptimalisatie van het cloud gebruik. Het is een functie die de samenwerking van cloud architecten in het IT- en het finance-departement vereist. Veel bedrijven denken er vandaag aan hun datacenter volledig in te richten met cloud-infrastructuur. Er zijn bedrijven die ondertussen positieve business cases tonen van deze evolutie, maar het vergt wel een zeer specifieke aanpak die verschilt van bedrijf tot bedrijf.”


“Verhoogde transparantie is een concreet voordeel van cloud computing voor de CFO”, duidt Yves Rombauts. “IT is het laatste bastion binnen de organisatie waarbinnen het vaak moeilijk is om uit te maken aan wie de gemaakte kosten te alloceren. Het is een complex domein omdat het een gedeelde infrastructuur beslaat.” Ook de voorspelbaarheid past in het financieel luik. “Een server kopen en gedurende vijf jaar afschrijven, lijkt enerzijds zeer voorspelbaar”, zegt Johan Van Grieken. “Anderzijds leidt het vaak tot verrassingen. Wanneer er bijvoorbeeld plots veel meer gebruikers zijn. Daarnaast blijft die investering staan, ook als de business het moeilijk heeft. Vandaag biedt de cloud het voordeel van flexibiliteit: als je minder verbruikt, betaal je minder. En als de business groeit, kan het aantal gebruikers stijgen, net zoals de kost. Dat is een element waar CFO en CIO een brug moeten leggen.”


3.0


1) “Voor het business-verhaal kijken we eerst naar agility en het investeringsrisico. Als je vroeger wilde starten met innovatie, was je gedwongen op voorhand een investering te maken en minstens twee à drie maanden te wachten vooraleer aan de slag te gaan. In de huidige realiteit kan je een innovatie initiëren met een klik op de knop en binnen enkele minuten een infrastructuur opzetten. Het risico is laag omdat je het meteen consumeert. Dit betekent dat de organisatie een nieuwe mindset/filosofie heeft: try fast, fail fast. Hierin past het gebruik van enveloppes om te bepalen in welke domeinen je wil gaan experimenteren. En die kunnen voor slechts een paar dagen of weken, of zelfs maanden lopen om een rendabel product te creëren. In de ‘oude’ wereld, waar we nog spraken over grotere bedragen, toewijding en tijd, was dat een heel ander verhaal.”

2) “Cloud computing zet de deur open voor data monetization en dividend, en dus nieuwe manieren van inkomsten genereren op basis van data. Het bedrijf kan dit doen binnen verschillende ecosystemen, zowel intern als extern. Door big data kunnen we meer data collecteren en deze in de cloud opslaan. Wanneer je daarop AI (artifcial intelligence) en ML (machine learning) gebruikt, kan je deze data slimmer maken en bijkomende waarde creëren. Zo kan bijvoorbeeld een machineproducent niet alleen machines maken en verkopen, maar eveneens gegevens over het gebruik verzamelen en deze aanwenden voor preventief onderhoud. ”

3) “Tot slot heeft de cloud impact op de finance functie zelf door de manier waarop ze processen en functies verder kan automatiseren en moderniseren. De data-intelligentie verhoogt de meerwaarde van de eigen functie.”


“In de klassieke redenering worden IT-investeringen net zoals elke andere investering in het bedrijf bekeken”, vertelt Rombauts. “Je budgetteert een investering, waar een resultaat tegenover moet staan. Behalve het klassieke budget zou de CFO een enveloppe moeten vrijhouden om te experimenteren. Die experimenten zullen niet allemaal tot een goed einde komen, maar er zullen zich ongetwijfeld opportuniteiten voordoen. Dit vraagt een wijziging in mindset vanuit het financieel denken. Je moet bereid zijn om budget te alloceren aan innovatie. Wat essentieel is voor het bedrijf.” Kessler: “Als je de infrastructuur en de oplossing in de cloud zet, delegeer je een heel pakket aan verantwoordelijkheden naar de cloud-provider. Vroeger lagen die in-house. Dat betekent dat de manier waarop je naar IT kijkt helemaal verandert, waardoor je meer tijd en focus krijgt voor het innovatieluik en de business effectief ondersteunt.” “Enveloppes kan je beschouwen als opties”, duidt Rombauts. “De redenering van de CFO is gebaseerd op de creatie van opties tot innovatie via test cases. Eigen aan opties is dat ze kunnen mislukken, of dat het resultaat ervan niet passend is voor het bedrijf. Maar zelfs dan heb je niets verloren. Je leert er altijd iets uit. De analogie van de optie kan wellicht veel CFO’s en bij uitbreiding bedrijven een grote stap vooruithelpen.”


“Werk aan de winkel”


Cloud computing 1.0 en 3.0 lopen parallel. En 1.0 heb je nodig om 3.0 te realiseren. Al is er enigszins flexibiliteit. Kessler: “Je moet niet geheel in de cloud zitten om 3.0 te bereiken. 1.0 is IT-gericht, 3.0 is innoveren in de cloud. Beide versterken elkaar maar moeten niet per se naast elkaar worden gezet.” Van Grieken: “Je kan klein starten in de cloud, zelfs met weinig koppelingen naar bestaande systemen. Het kan dus heel snel. In een volgende fase moeten interfaces worden gelegd met de zaken die je beschikbaar hebt, of met andere cloud-systemen. Er is wat werk aan de winkel om voor een goede integratie te zorgen. Ook rond gegevens. Deze wil je niet in aparte systemen behouden.”


Stappen zetten naar en in cloud computing impliceert een andere manier van bedrijfsvoering… Van hoe je innoveert. “Langs de digitale kant, de interactieve kant en de kanalen naar klanten toe. Er zit veel waardepotentieel in wat de hyperscalers nu al brengen qua innovatie”, voegt Rombauts nog toe. “Bedrijven moeten op de trein stappen. De klant, zeker die van B2C-bedrijven, verwacht toegankelijkheid via apps en wil intuïtieve diensten gebruiken. Dat intuïtieve is wat Amazon, Microsoft en Google dicteren. Ze staan zo ver dat klanten het ondertussen gewoon zijn om op die manier met hun producten en diensten om te gaan. Als bedrijf is het essentieel om digitale componenten aan te bieden en in het landschap te voegen. Vijf jaar geleden was dat ondenkbaar, maar nu is het brandend actueel bij alle bedrijven om mee te surfen op de innovatie die de cloud-providers mogelijk maken.”


Bewustwording


Kessler: “De meeste grote bedrijven hebben vandaag een Chief Digital Officer, en die vertelt niet langer een IT-verhaal maar wel een business-verhaal. CIO’s definiëren zich eveneens telkens meer als Chief Innovation Officer. Dat doen ze bewust. De business – en ook personen met een beperkte IT-achtergrond – moeten zich immers bewust worden van de mogelijkheden die de cloud biedt.”


Meegaan in de cloud innovation-evolutie is volgens Rombauts zelfs nog het meest prangend voor bedrijven die in hun huidig businessmodel zeer succesvol zijn. “Voor hen ligt misschien nog de grootste valkuil. Er is geen garantie dat het huidig model binnen enkele jaren nog altijd succesvol is. Dit is een oproep naar iedereen om verder budgetten vrij te maken om te experimenteren en te innoveren. Op die manier kan je de slaagkracht van het bedrijf in de toekomst veiligstellen.”